Dr. Burak GümüşçüEstetik & Sağlık Teknolojileri
Rejeneratif Estetik

4 dk okuma

Ekzozom mu PRP mi? Karar Neye Göre Verilir?

Ekzozom mu PRP mi sorusunda karar neye göre verilir, ikisi ne yapar ve kanıt durumu nerede? Ele alan kısa, net ve dürüst bir başlangıç rehberi yazısı.

Ekzozom mu PRP mi sorusu, iki uygulamanın aynı başlık altında anılmasından doğuyor. İkisi de rejeneratif diye tanımlanıyor ve benzer şikâyetler için öneriliyor; ama kaynakları, kanıt durumları ve ruhsat çerçeveleri aynı değil. Bu yazı kararı neyin belirlediğini anlatıyor.

En temel fark ne?

Kısa yanıt: PRP kişinin kendi kanından hazırlanıyor; ekzozom ise dışarıdan gelen bir ürün. Kaynak farkı, ruhsat ve güvenlik tartışmasının da çıkış noktası.

PRP'de kan alınıyor, işleniyor ve aynı seansta uygulanıyor. Ortada dışarıdan gelen bir madde bulunmuyor.

Ekzozomda ise hazır bir ürün kullanılıyor. Bu, ürünün ne olduğu, nasıl üretildiği, nasıl saklandığı ve hangi statüde ruhsatlandırıldığı sorularını gündeme getiriyor.

Bu fark tek başına birini diğerinden üstün yapmıyor. Ancak sorulacak soruları değiştiriyor ve karar verirken bakılacak yeri belirliyor.

Kanıt durumu nerede?

İkisi için de kurumsal hasta bilgilendirme sayfası durumu aynı değil. PRP daha uzun süredir kullanılıyor ve üzerinde daha fazla çalışma bulunuyor.

Ekzozom ise daha yeni bir başlık. ABD'de FDA, kök hücre ve ekzozom içeren ürünler için onaylanmamış ürün uyarısı yayımlıyor ve pazarlama iddialarının kanıtın önünde gittiğini açıkça söylüyor.

Bu uyarı ABD düzenlemesine ait; Türkiye'de ruhsatlandırma TİTCK'ye ait ve bu ayrım her seferinde ayrıca belirtiliyor, çünkü iki ülkenin düzenleyici çerçevesi birbirinin yerine geçmiyor.

Kanıtın nasıl okunacağını rejeneratif tedavi kanıt düzeyi yazısında ayrıntılı ele aldık; buradaki fark, iki başlığın aynı olgunlukta olmaması.

Uygulama nasıl farklılaşıyor?

Kısa yanıt: PRP bir kan alma adımı içeriyor; ekzozomda böyle bir adım yok. Seans süresi ve hazırlık da bu yüzden farklı.

Kan alma adımı bazı kişiler için ayrı bir başlık. Kan verirken baş dönmesi öyküsü olanlarda bu adım farklı planlanabiliyor ve önceden söylenmesi gerekiyor.

İkinci fark seans sayısı ve aralık. İkisinde de genellikle bir seri planlanıyor ama sayı ve aralık tabloya ve uygulanan bölgeye göre değişiyor.

Üçüncü fark sonrası. İki uygulamada da ilk günlerde bölgeyi tahriş etmemek isteniyor; PRP sonrası bakımı ayrı bir yazıda topladık.

Karar neye göre veriliyor?

Birinci başlık şikâyetin kendisi. Saç dökülmesi ile cilt kalitesi farklı değerlendirmeler gerektiriyor ve her uygulama her şikâyet için tanımlı değil.

İkinci başlık öykü. Kan değerleri, kullanılan ilaçlar, kronik hastalıklar ve gebelik durumu iki uygulamada da baştan soruluyor ve bazı tablolarda uygulamayı gündemden çıkarıyor.

Üçüncü başlık ürün ve ruhsat. Dışarıdan gelen bir ürün söz konusuysa ne olduğunun bilinmesi ve ruhsat durumunun sorulması makul.

Dördüncü başlık beklenti. İki uygulamanın da kesin bir sonuç vaadi taşımaması gerekiyor; sayı veren bir tanıtım, kararı bilgiyle vermeyi zorlaştırıyor.

İkisi birlikte olur mu?

Bazı planlarda gündeme gelebiliyor ama bu rutin bir yaklaşım değil. Aynı seansta iki farklı uygulamayı birleştirmek, sonucun hangisinden geldiğini de belirsizleştiriyor.

Bu belirsizlik pratik bir sorun. Bir sonraki planı kurarken hangi uygulamanın işe yaradığını bilmek gerekiyor ve bu bilgi ancak ayrı ayrı ilerlendiğinde üretiliyor.

Bir başka nokta maliyet ve maruziyet. İkisini birden uygulamak, gerekliliği gösterilmeden yapılan bir ekleme hâline gelebiliyor.

Bu yüzden çoğu planda sıralı ilerlemek tercih ediliyor. Önce biri deneniyor, sonuç değerlendiriliyor ve gerekirse ikinci başlık gündeme geliyor; bu sıra hem bilgi üretiyor hem de gereksiz uygulamayı önlüyor.

Saç tarafındaki karşılaştırmayı ekzozom ve PRP farkı yazısında ayrıca ele aldık.

Ne sorulmalı?

Kısa yanıt: Hangi ürünün kullanılacağı, seans planının ne olduğu ve beklentinin nasıl tarif edildiği. Üçü de olağan sorular ve cevaplarının net olması bekleniyor.

Hangi ürünün kullanılacağı ilk sıradaki soru. Ekzozom söz konusuysa ürünün adı, üreticisi ve ruhsat durumu sorulabilir.

İkinci soru seans planı. Kaç seans öngörüldüğü, aralığın ne olduğu ve sonucun ne zaman değerlendirileceği baştan konuşuluyor.

Üçüncü soru beklenti. Uygulamanın ne yapıp ne yapamayacağı açıkça söylenmeli; "kesin sonuç" cümlesi bir uyarı işareti olarak okunuyor.

Dördüncü soru alternatifler. Aynı şikâyet için kanıt düzeyi daha yüksek seçenekler varsa bunların da konuşulması bekleniyor; tek bir uygulamanın sunulduğu bir görüşme eksik kalmış oluyor. Uygulamanın kapsamı ekzozom tedavi sayfasında duruyor.

Sık sorulan sorular

Hangisi daha etkili? Bu soruya bugünkü bilgiyle kesin bir cevap vermek doğru olmuyor. İki uygulamanın kanıt düzeyi aynı olgunlukta değil ve doğrudan karşılaştıran güçlü veri sınırlı. Bu yüzden karar "hangisi daha etkili" üzerinden değil, şikâyet, öykü ve ruhsat durumu üzerinden veriliyor.

Fiyat farkı neden var? Sağlık alanında fiyat reklamı mevzuatla yasak olduğu için burada bir tutar bulunmuyor. İki uygulamanın hazırlık süreci ve kullanılan malzemesi farklı olduğu için maliyet yapıları da ayrışıyor. Bu bilgi muayenede, plan netleştikten sonra paylaşılıyor.

Kendi kanım olduğu için PRP daha mı güvenli? Kaynağın kişinin kendisi olması dışarıdan gelen bir ürünle ilgili bazı soruları ortadan kaldırıyor. Ancak bu, uygulamanın risksiz olduğu anlamına gelmiyor; enjeksiyon içeren her uygulamanın kendi bulguları var ve koşullar aynı ölçüde önemli olmayı sürdürüyor.


Şikâyetinize hangi yaklaşımın uygun düştüğünü konuşmak için bir konsültasyon planlayabilirsiniz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi ve tıbbi tavsiye yerine geçmez.

Kaynaklar

  1. Consumer Alert on Regenerative Medicine Products Including Stem Cells and Exosomes — FDA
  2. Advice about cosmetic procedures — NHS
  3. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK)